Zandvoorde is een deelgemeente van de stad Oostende en tevens het studiegebied van de masteropleiding stedenbouw en ruimtelijke planning van de Universiteit Antwerpen voor het academiejaar 2015-2016.

Zandvoorde is een historisch gegroeide enclave, gelegen op een zandrug en omgeven door twee beschermde natuurgebieden: de Keignaert en de Zwaanhoek. Dit voormalige boerendorp is eerst geëvolueerd naar arbeidersdorp om vervolgens zijn huidige vorm als woondorp aan te nemen. In tegenstelling tot diverse bevolkingssamenstelling en vergrijzing in Oostende, is er in Zandvoorde voornamelijke een homogene (blanke) bevolking bestaande uit gezinnen. Het stereotiepe beeld van ‘verkavelings Vlaanderen’ is nooit ver weg. Bovendien heeft het dorp zich met der tijd afgekeerd van het mooie landschap dat het omringd. Dit landschap dat ook een zware druk uitoefent op de landbouw terwijl dit altijd een belangrijk onderdeel heeft uitgemaakt van de ecologie en economie. Deze analyse heeft geleid tot twee opdrachten voor Zandvoorde: ‘kralensnoer van kernen’ en ‘voedsel verbindt’.

Schermafbeelding 2016-01-15 om 23.26.17

Kralensnoer van kernen

In opgave 1 wordt een versterking van de dorpskern voorgesteld. Niet op de klassieke manier door artificieel meer functies in de (historische) dorpskern te voorzien, maar door in te zetten op de relatie met het landschap. In een kralensnoer van kernen vormt het landschap en het groen lint rondom het dorp een drager voor een kwalitatieve verdichting. Rondom Zandvoorde zijn er zes kernen voorgesteld waar er kan worden verdicht. Deze keuze is gebaseerd op enerzijds de potentiële relatie met het landschap dat kan worden hersteld en anderzijds op hun betekenis voor het dorp. Er zijn twee soorten plekken geïdentificeerd, poorten en kernen. In de poorten wordt de nadruk gelegd op de verbindende relatie tot de omgeving en wordt de aankondiging van het dorp gemaakt. In de kernen wordt er ingezet op een versterking van de relatie tot het landschap door middel van programma’s (op maat van Zandvoorde) die hierop kunnen inspelen

Schermafbeelding 2016-01-15 om 23.27.25

Voedsel verbindt

Opgave 2 voor Zandvoorde focust op het landbouwaspect. In eerste instantie werd er uitgegaan dat de landbouwbedrijven die leegstaan en/of op korte termijn vrijkomen, zouden worden omgevormd naar een andere functie. Dit pad is echter verlaten en er is bewust gezocht naar een strategie om de landbouw in Zandvoorde te versterken. Landbouw heeft immers altijd een onderdeel uitgemaakt van de economie en ecologie van Zandvoorde en is van belang om de open ruimte te vrijwaren alsook de zelfredzaamheid van Oostende en Zandvoorde te vergroten. Er is gezocht naar een toekomstperspectief voor de landbouwers alsook hun opvolgers. De strategie bestaat uit een netwerk dat 4 strategische projecten verbindt.             Het netwerk is gebaseerd op het bestaande recreatief netwerk dat functioneel wordt ingezet voor distributie van grondstof en en voedsel. Dit stelt enerzijds eisen aan het netwerk: herprofilering of verleggen van het tracé om het netwerk te optimaliseren. Maar anderzijds stelt dit ook eisen aan de landbouw: de landbouw moet een interessante sequentie vormen in de scenografie van het landschap dat het netwerk verbindt. Tenslotte is er de mogelijkheid om het landbouwpark in Stene, dat een Pilootproject Productief Landschap is, op te nemen in het netwerk.

Schermafbeelding 2016-01-15 om 23.27.58

 

het volledige rapport van de analyse kan u hier lezen