Plandag 2019: Meer met Meer

Voor de Plandag 2019 heeft Lieve Custers (Buro Boris, UHasselt) samen met Oswald Devisch (UHasselt) een eerste paper geschreven over het doctoraatsonderzoek.

In de paper wordt een eerste toetsing van een participatieve Maatschappelijk Kosten-Baten Analyse (MKBA) besproken aan de hand van een concrete case in de Heilig-Hartwijk in Hasselt. In deze paper maken we de analyse van het participatieproces tot nu toe door te kijken naar hoe de MKBA de transparantie in het proces vergroot en wie zijn kosten en baten er in rekening worden gebracht en dus standing heeft in het proces.

Met deze paper zijn we als derde geëindigd voor de Plandagprijs.

Hier vindt u een link naar de paper.

https://plandag.net/

-LV-

Onnozelaars uit de verkaveling, verenigt u!

Begin dit jaar verscheen in Ruimte het artikel “Onnozelaars uit de verkaveling, verenigt u!” van Oswald Devisch (UHasselt) en Lieve Custers (Buro Boris, UHasselt). Er wordt vaak vergeten dat er in de verkavelingen ook nog mensen wonen, dat deze mensen daar graag wonen én vooral dat deze mensen niet leven volgens clichés. In heel het debat van Betonstop, zijn er maar weinig tegenstemmen van mensen uit de verkaveling.

In het artikel bespreken we vier initiatieven van bewoners die we hebben geselecteerd uit de cases van de Reclaim Sessies en we vergelijken hoe deze verkavelingsbewoners het recht opeisen om gehoord te worden met de actie in de jaren ‘60 en ‘70 die in onze steden plaatsvond en door Henri Lefebvre werd beschreven in zijn boek “Le Droit à la Ville” – “het Recht op de Stad, the Right to the City”.

Hier kan u een link naar het volledige artikel terugvinden.

– LV –

 

Reclaim sessie

In het kader van het project Reclaim the Subdivision hebben we twee reclaim sessies georganiseerd als onderdeel van de You Are Here-tentoonstelling in Brussel. Een derde reclaim sessie wordt gehouden tijdens de Werelddag van de Stedenbouw op 29 november 2018.

Met deze reclaim sessies willen we reclaim praktijken in kaart brengen en analyseren maar ook nieuwe coalities vormen voor toekomstige reclaim praktijken. Het zijn praktijken waarin verkavelingsbewoners samen met overheden, organisaties en bedrijven hun eigen woonomgeving heruitvinden op zoek naar antwoorden op uitdagingen zoals wateroverlast, sluikverkeer, vereenzaming, onbetaalbaarheid, onbereikbare zorg, gebrek aan voorzieningen, enz

Ken je nog een interessante reclaim praktijk, neem dan zeker contact met ons op!

Meer info over Reclaim the SubdivisionYou Are Here en Werelddag van de Stedenbouw.

new beginnings

Recent ben ik gestart met een doctoraat aan de Universiteit Hasselt. Dit betekent dat ik mij de komende vier jaar ga verdiepen in het verduurzamen van verkavelingen en dit in een bekende context voor mij, namelijk Limburg. Op de website ga ik proberen om op regelmatige tijdstippen te communiceren over het onderzoek. Hieronder alvast het abstract!

Verkavelingen blijven de favoriete woonomgeving van de doorsnee Vlaming. Maar, de lage dichtheid, het uniforme karakter en de autoafhankelijkheid van deze woonomgevingen zorgen dat de maatschappelijke kosten stilaan onhoudbaar worden. In Vlaanderen woedt er op dit moment een hevig debat rond het herverdelen van deze kosten. Ondanks dit debat blijven we echter doorverkavelen. De hypothese die in het onderzoek naar voren wordt geschoven, is dat zo een debat enkel impact zal hebben, als het meer concreet wordt, door (1) aansluiting te zoeken bij ‘alledaagse praktijken’ en door (2) de kosten en baten van alternatieve woonmodellen tastbaar te maken.

Een Maatschappelijke Kosten Baten Analyse (MKBA) is een methode om de maatschappelijke kosten en baten van (ruimtelijke) scenario’s te analyseren. Het opzet van dit onderzoek is om een model te ontwikkelen voor een ‘participatieve MKBA’ die toelaat dat een collectief van bewoners, lokale overheden en lokale organisaties alternatieve toekomsten voor hun verkaveling coproduceren, en vervolgens de kosten en baten van deze toekomsten doorrekenen.  Deze participatieve MKBA wordt getest in twee verkavelingen, één in Diepenbeek en één in Hasselt.

Het onderzoek moet resulteren in een theoretisch en operationeel kader rond het gebruik van een participatieve MKBA, en in concrete actieplannen rond het verminderen van de maatschappelijke kosten van de twee verkavelingen.

Linkeroever: dorpse stedelijkheid

19_binnengebied

Eén van de conclusies van het onderzoek naar de alledaagse stedenbouw van Linkeroever, is dat de stedelijkheid van Linkeroever is niet eenduidig te definiëren. Het gebied heeft een hybride vorm van stedelijkheid: dorp en stad bestaan er naast elkaar. Het sterke verenigingsleven in de parochie, de ‘stories’ van de Plage en de ‘klokskesvrienden’ staan naast de diverse samenleving, de hoogbouw en de nabijheid van de stad die voor vele Linkeroever-bewoners aan de overzijde van de Schelde is gelegen.

Dit hybride karakter vormt mee de identiteit van Linkeroever, misschien nog meer dan het vakantiegevoel aan de Plage en de open ruimte waar iedereen zoveel belang aan hecht. Hierdoor is Linkeroever moeilijk te vatten. Het was Jo die zei: “Ik woon op de Linkeroever, wat dat ook moge betekenen”. Maar ook Pieter geeft aan dat hij is opgegroeid in een niet zo zeer beschermende dan wel familiale omgeving en tegelijkertijd werd blootgesteld aan de diversiteit van de samenleving.

Een strategische ontwikkelingsvisie gaat interveniëren in deze hybride structuur. Het is moeilijk te stellen dat bij een dergelijke visie een evenwicht moet worden nagestreefd tussen het dorpse en het stedelijke karakter. Want hoe wordt dit evenwicht bepaald? En is er vandaag al een evenwicht? Maar er moet zorg voor gedragen worden dat het ene het andere niet verdringt. Er kan gezocht worden naar een nieuw compromis tussen beide, waarbij geen van beide de ruimte echter mag verlaten.

Het onderzoek werd uitgevoerd in het kader van de masterproef “Een andere kijk op Linkeroever. Een onderzoek naar de alledaagse stedenbouw van de stadswijk Linkeroever”. Het volledige onderzoek kunt u opvragen door een mail te sturen naar info@buroboris.be en een korte samenvatting van het onderzoek vindt u hier.

– LV –

…naar een productief en circulair polderlandschap

Het project “productief en circulair polderlandschap” is aangevat vanuit een heldere opgave: ontwikkel een strategie om een open ruimte gebied te behouden en te versterken zonder dat er in de eerste plaats wordt gekeken naar de overheid.

Het gebied waarvoor deze strategie is ontwikkeld is een polderlandschap dat de zuidelijke rand
van de stad Oostende vormt en deels gelegen is in de stad Gistel en Oudenburg. Dit historisch gevormd polderlandschap is tot op heden redelijk ongeschonden gebleven, maar ligt er identiteitsloos bij.

Het gebied staat onder druk: enerzijds is er de verstedelijking die weegt op de open ruimte
en anderzijds is er de lage rendabiliteit van de landbouw. Terwijl het net de landbouw is die er door de jaren heen heeft voor gezorgd dat het gebied zijn openheid heeft kunnen bewaren. Daarom is er expliciet voor gekozen om een strategie op te zetten die vertrekt vanuit de landbouw. De strategie bestaat uit twee sporen: een ruimtelijke optimalisatie door middel van een ruilverkaveling en een optimalisatie van de landbouwactiviteiten door het vormen van een boerencoalitie. Deze boerencoalitie richt zich op verkorten van de keten van de landbouwproducten, het valoriseren van afvalstromen door productie van biomassa en de ontwikkeling van een gebiedsgerichte beheersvisie.

De boerencoalitie is een cvba met een projectcoördinator die enerzijds de verschillende werkgroepen aanstuurt en anderzijds terugkoppelt met de stuurgroep. Er wordt van een gefaseerde implementatie van de verschillende onderdelen uitgegaan.

Als laatste wordt er specifiek voor de stad Oostende de beleidsaanbeveling meegegeven dat de oprichting van de boerencoalitie een startpunt kan zijn voor de uitwerking van de voedselstrategie “Oogstende, vers van land en zee” die de verschillende voedselinitiatieven binnen de stad faciliteert alsook om hiervoor een projectleider aan te stellen.

Het volledige rapport kan u hier downloaden

Schermafbeelding 2017-05-24 om 12.30.12

– LV –

productief en circulair polderlandschap

publicatie Stedelijke Circulaire Economie online

Met veel genoegen kunnen we u mededelen dat het eerste grote deel van het onderzoek Stedelijke Circulaire Economie van David Dooghe samen met Buro Boris is afgerond! Van het onderzoek is een digitale publicatie samengesteld, die u hier kan bekijken en downloaden.
In het onderzoek zijn de ruimtelijk effecten van de drie scenario’s (Business Almoust as Usual, Duurzaamheid als Zakgeld, Duurzaamheid als Life Style) in kaart gebracht, dit zowel voor Rotterdam als Antwerpen en zowel op stedelijk, wijk- als buurtniveau. De conclusies uit het onderzoek hebben we uitgewerkt in een stedelijk paspoort.  Daarnaast hebben we ook door middel van een kunstinstallatie (de Circulaire Voorraadkast) de drie scenario’s vanuit een voedselperspectief bij Antwerpse consumenten getest en zijn met hen hierover in gesprek gegaan.
De publicatie betekent geenszins een eindpunt, maar moet worden gezien als exploratie van wat de scenario’s voor een stedelijk gebied betekenen.
We denken ondertussen na over wat we met de resultaten kunnen gaan doen en zijn specifiek op zoek naar concrete cases om het onderzoek verder te verfijnen.
Indien u hierin een opgave ziet, horen wij graag van u.
-LV-

IABR expert meeting: The value of the public space

On the 10th of the June organized Buro Boris together with David Dooghe an expert meeting on the IABR in Rotterdam on the value of the public space.

13385760_1744240742520732_1484203617_n

This expert meeting focused on two central questions:

1_The amount of entrepreneurs that develops new products or services, from a circular economy perspective, increases. If these entrepreneurs no longer will be a niche, but will form a mainstream market, what will be the effect on the city and more specific its public space?

2_During this expert meeting were three scenarios of an Urban Circular Economy in the city and their effects on the public space presented. These scenarios were furthermore used to debate the case study BlueCity: What are the challenges and opportunities of opening up the former Tropicana building for the public?

13388553_517464801790050_1009994839_n(1)

During the expert meeting were some interesting new insights evoked which will be very useful to work further on.

The report of the expert meeting can be read here.

-LV-

Landschapspark Polders van Oostende

keignaert_grotebomen

Verder bouwend op de analyse van het polderdorp Zandvoorde, werd er in de tweede semester een masterplan uitgewerkt. Het studiegebied werd verruimd en bestaat uit drie polders die ten zuiden van de stad Oostende zijn gelegen. Het is een groot open ruimte gebied waarin de geïsoleerde dorpskern van Zandvoorde een uitzondering vormt. Het poldergebied ligt er vandaag relatief ongeschonden, maar identiteitsloos bij.

Het landschapspark Polders van Oostende is opgebouwd uit drie landschappen met telkens een eigen karakter en verenigd deze drie landschappen tot een uniek gebied.De Snaaskerkse Polder is een zogenaamde ‘droogmakerij’ en wordt dus gekenmerkt door het orthogonale grid van polderwegen. Het gebied van de Keignaert Polder wordt als het ware doorkliefd met een krekenstructuur. Deze kreken samen met de rietkragen bakenen een grillig patroon van gras- en weilanden af. De Zwaanhoek heeft de kenmerkende structuur van een oudlandpolder: een fijnmazig waternetwerk, verschillende poelen en het bijzondere microreliëf.

Daarnaast bestaat het landschapspark ook uit vier ‘lagen’: landschap, water, landbouw en recreatie. Deze vier lagen zijn in de huidige toestand al latent aanwezig. In het masterplan worden de structuren van deze lagen versterkt zodat het landschap meer leesbaar wordt en de landschappelijke waarde van het gebied wordt verhoogd. Op die manier ontstaat er een transformatie van een ongekend achterland naar ruimtelijk interessant landschapspark.

groene62

– LV –

 

Polders van Oostende

Time Path

Schermafbeelding 2016-06-30 om 13.26.54 Schermafbeelding 2016-06-30 om 13.27.02
Schermafbeelding 2016-06-30 om 13.27.09 Schermafbeelding 2016-06-30 om 13.27.16

Time Path is de inzending voor de ontwerpwedstrijd ‘the city of Ostend calls urban designers to the beach’ die door de stad Oostende begin 2016 werd georganiseerd. In de wedstrijd werd er gevraagd om na te denken over een innovatieve infrastructuur en beeldkwaliteit die overeenstemt met een hedendaagse kustbeleving buiten het klassieke toeristisch seizoen.

Dit was ons antwoord:

Our ambition with the ‘Time Path’ is to get into the spirit of Leopold II on the one hand by highlighting important sights on the city or draw attention to majestic buildings. On the other hand we complete the Green Ribbon as a continuous route. For this we create a toolbox of different kinds of paths situated at the beach. These paths we call the ‘gradient path’ where a wide variety of context, feelings and vista’s will pass by.

Another structuring entity that forms the coastal line of Ostend are the apartment buildings. Especially the shadows they cast during daytime, are a major factor on how the environment of the boulevards feels like. Both in temperature, light and subjective manners of the users. In our design we will work with these shadows. We also work with the concept of ‘giving back what is taken during daytime’. At different points within our pathways we create ‘view points’. At these viewpoints we create a beacon of light that high- lights this area during night. Since days are short midwinter, we can fully benefit of this.

Deze inzending is een samenwerking tussen Buro Boris, Jasmien Smets en Quiryn Kaasschieter.

– LV –

 

 the city of Ostend calls urban designers to the beach

Time Path